Bu memleket topraklarında, “futbol ülkesi” sıfatıyla değerlendirilen bir şehir düşünün. Kendisinden nüfusça fazla, toprak alanı büyük ve ekonomik yönden daha zengin olan şehirlerin arasından sıyrılan bir futbol memleketidir bu şehir. Futbolun erkek sporu olarak değerlendirildiği bir arenada, kara lastikleri ile yaylalarda topun peşinden koşan peştamallı kızların olağan karşılandığı bu memleketin adı Trabzon’dur..
Yaşlı ninelerin dahi futbol bilgisi ve memleketinin takımına karşı bir taktik düşüncesi olduğu, yaklaşık 1 milyon teknik direktörün yaşadığı Trabzon şehri… Ve Trabzon’un, ünü Türkiye dışına çıkmış futbol takımı Trabzonspor..
Futbol narkozunun tüm dünyayı sardığı dönemlerde, hırçın dalgaların sahili dövdüğü bu şehirde de futbol bir sevdaya dönüşmüştür. İdman Ocağı, İdman Gücü, Necmiati, Muallim Mektebi, Yolspor, Yalıspor, Akçaabat Gençlik, Sürmene Gençlik, Doğan Gençlik, Trabzon Lisesi ve daha sayamadığımız takımların kıyasıya rekabeti, şehrin futbolcu yetiştirme makinesine dönüşmesine de katkı sağlamıştır şüphesiz..
M.Ö 700 yıllarında antik Yunanlıların kurduğu Trapezus, Trabzon olana kadar birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Fatih Sultan Mehmet’in fethettiği son önemli Bizans kenti olan Trabzon, o çağlarda da çetin ceviz bir şehir olduğunu kanıtlamıştır. İstanbul’dan daha zor fethedilen Trabzon, yıllar sonra İstanbul’a futbol darbesi indirecek ve Türkiye’yi fethedecektir…
Trabzon İdman Yurdu, Trabzon’da Türk’lerin kurduğu ilk futbol kulübüdür. 1913 yılında kurulan kulüp, 1.Dünya Savaşı patlak verince, üyelerini cepheye yollamış, faaliyetleri de sona ermiştir. Kurumsal açıdan bakıldığında, 1921 yılında kurulan Trabzon İdman Ocağı, Trabzon’da futbolun temellerinin atıldığı ilk kulüp olmuştur.
İdman Ocağı’nın kuruluşundan 2 yıl sonra, yani 1923 yılında, bu kulübe ezeli bir rakip çıkar. Trabzon İdman Gücü… İki takım arasındaki kıyasıya rekabet, belki Trabzonspor’un kuruluşunu geciktirmiş, ancak şehrin futbol seviyesinin her geçen gün yükselmesine de vesile olmuştur.
İki kulüp arasındaki rekabet yıllarca devam etmiş, bu rekabetin birleşmesiyle TRABZONSPOR, 2 Ağustos 1967 yılında kurulmuştur. Kuruluşu, rekabetin bile ötesine giden sancılı bir süreçten geçmiştir Trabzonspor’un..
Trabzonspor’un kuruluşunun bu kadar gecikmesinin dezavantajlarından en önemlisi, ulusal ligin 1959 yılında kurulmasıyla İstanbul önceliğinin zihinlere kazınması, çifte standardın, Trabzonspor’un olmadığı bir ortamda oturtulması olmuştur şüphesiz..
Trabzon halkının futbol sevgisi, Trabzonspor’un kurulmasıyla önceliği Trabzonspor olan bir sevgiye dönüşür. Çoğu memleketin futbol takımlarından sonra kurulmasına rağmen, kısa mazisine büyük başarılar sığdırmasındaki en büyük etken; 2 Ağustos 1967 tarihinden sonra arkasında “Trabzonspor” diye bağıran bir şehir bulması, kendi memleketinin takımı varken İstanbul takımlarından medet ve tatmin bekleyen biçare taraftarının olmayışıdır.
Yuvarlanabilen her şeyle daracık sokak aralarında futbol oynayan çocukların ağabeyleri için başarı, kısa zamanda elde edilir Trabzonspor adına. Kısıtlı imkânlarla, hatta imkânsızlıklarla “olmaz” denilen şeyi başarmış Trabzonspor, tüm Türkiye’den alkış ve taraftar kazanır 70’li yıllarda. Lekesiz başarıları, İstanbul hegemonyasını 6 kez yıkması, onu efsane yapmaya yetmiştir. .
Trabzonspor bir efsanedir. Çünkü kimsenin ihtimal vermediği başarıları imkânsızlıklar içinde kotarmış, birliğin dayanışmanın, Karadeniz inadının örneğini sergilemiştir.
İngilizlerin bile dikkatini çeken ve tarihe düşülen bir notta: “Dünyada kendi bünyesinden yetiştirdiği futbolcularla başarı yakalayan belki de tek takımdır” Trabzonspor..
Trabzonsporlu olmak, sıradan bir futbol tutkusu değildir. Güçsüzün güçlüye başkaldırışıdır. Temizin kirliyle mücadelesidir. Ucuz ve popülist sloganlardan öte bir kültürdür. Bu kültürün değerini ve anlamını tüm taraftar, futbolcu ve yöneticiler bilmeli, buna göre hareket etmelidir. Trabzonspor’un tek başına bir değer olduğu gerçeği akıllardan çıkmamalı, asıl değer dururken günlük, sezonluk değerlere fazla prim tanınmamalıdır..
(alıntı yapılmıştır..)
Gökhan UZUNOĞLU'a teşekkür ederiz..
3 Ekim 2008 Cuma
Beşiktaş'ın Doğuşu
1902 sonbaharında Beşiktaş Serencebey Mahallesi’nde, o zamanın Medine Muhafızı olan Osman Paşa’nın konağının bahçesinde, 22 kişilik genç grup, haftanın bazı günlerinde toplanıp jimnastik hareketleri yapmaktaydı. Başta Osman Paşa’nın oğulları Mehmet Şamil ve Hüseyin Bereket ile mahellenin gençlerinden Ahmet Fetgeri, Mehmet Ali Fetgeri, Nazımnazif, Cemil Feti ve Şevket Beyler’in aralarında bulunduğu gençlerin ilk ilgilendikleri spor branşları, özellikle barfiks, paralel, güreş, halter, aletli ve aletsiz jimnastikti. O sıralarda siyasi hareketler dolayısıyla her türlü toplanmadan ürkerek hafiyeler dolaştıran 2. Abdülhamit’in adamları Serencebey’deki bu toplanmaları haber alınca, spor yapan gençler bir baskınla karakola götürüldü. Bu sporcu gençlerin bir kısmının saray erkanına yakın olması, ayrıca o dönemlerde kötü gözle bakılan futbol oynamadıkları ve sadece beden hareketleri yaptıklarını belirtmeleriyle gergin durum yumuşadı. Hatta saray çevresinden Şeyhzade Abdülhalim bu sporcuları destekledi ve sık sık antrenmanları seyretmeye başladı. Ünlü boksör ve güreşçi Kenan Bey de antrenmanlara gelerek güreş ve boks hareketleri göstermeye başladı.
1903 Mart’ında ise özel bir izinle Bereket Jimnastik Kulübü kuruldu. 1908′de Meşrutiyet’in ilanıyla sportif hareketler biraz daha serbestlik kazandı. 31 Mart 1909′daki siyasi olaylardan sonra Edirne’de bulunan Fuat Balkan ve Mazhar Kazancı, Hareket Ordusu ile İstanbul’a geldi. Siyasi olaylar yatıştıktan sonra iyi bir eskrim hocası olan Fuat Balkan ile başta güreş ve halter sporlarını yapan Mazhar Kazancı, Serencebey’de jimnastik yapan gençleri bularak birlikte spor yapma fikrini kabul ettirdi. Fuat Balkan, Ihlamur’daki evinin altındaki yeri, kulüp merkezi yaptı ve Bereket Jimnastik Kulübü’nün adı Beşiktaş Osmanlı Jimnastik Kulübü olarak değiştirildi. Böylece jimnastik, güreş, boks, eskrim ve atletizmin ön planda tutulduğu güçlü bir spor kulübü meydana geldi. Fuat Bey’in arkadaşları Refik ve Şerafettin Beyler de iyi birer eskrimciydi.
Bu arada Beyoğlu Mutasarrıfı Muhittin Bey’in teşvikiyle Beşiktaş Osmanlı Jimnastik Kulübü, 13 Ocak 1910 tarihinde tescil edilen ilk Türk spor kulübü oldu. Semtin gençlerinin bu spor kulübüne ilgisi büyüdü ve spor yapan üyelerin sayısı bir anda 150′ye yükseldi. Kulübün merkezi de Ihlamur’dan Akaretler’de 49 numaralı binaya taşındı. Bir süre sonra bu bina da küçük gelince, yine Akaretler’de 84 numaralı binaya geçildi. Bu binanın arkasındaki bahçe de bir spor sahası haline getirildi.
Kulübün faaliyetlerini hızlandırdığı ilk dönemde futbol gölgede kalmışsa da, 1910’ların sonundan itibaren kulüpteki atlet ve jimnastikçiler futbola daha fazla ilgi duyup, kendi aralarında maçlar yapmaya başladılar. O yıllarda gençliğin ilgisi futbola kaymak üzereydi ve Beşiktaş Kulübü’nün az ilerisinde Valideçeşme ve Basiret gibi iki güçlü futbol takımı kurulmuştu. 1911 Ağustos’unda Valideçeşme futbol takımının başkanı ve kurucusu olan Ahmet Şerafettin Bey (Şeref Bey) futbolcularıyla Beşiktaş Kulübü’ne katıldı. Beşiktaşlı gençlerin kurduğu futbol takımlarını tek bir çatı altında toplamayı amaç edinen Şeref Bey’in girişimleri sonucu, Basiret Kulübü de Beşiktaş’a katıldı. Bu şekilde Futbol Şubesi, resmi olarak kulüpte faaliyete başladı.
Resul, Rıdvan, Behzat, Doktor Sabri, Şair Kazım, Sadi (Baltalimanı), Doktor Mehmet, Asım, Şeref, Doktor Ali ve Fahri’den oluşan ilk futbol takımının malzemelerinin masraflarını da İpekçi İhsan isimli bir sporsever karşıladı. Birinci takımın yanı sıra ikinci, üçüncü, dördüncü takımlarını da kuran futbol şubesi, kulübün Akaretler’deki bahçesinde futbol idmanlarını hızlandırdı. Böylece futbol Beşiktaş’ta bir anda 1 numaralı spor olmaya başladı. Ancak Balkan Savaşı’nın ardından Dünya Savaşı’nın da başlamasıyla Beşiktaş’ın sporcuları cephelere koştu ve spor faaliyetleri yok denecek duruma geldi.
Yıllardır Beşiktaş’ın ilk renklerinin kırmızı-beyaz olduğu, Balkan Savaşı’nın kaybedilmesinin ardından siyah-beyaz olarak değiştirildiği söylenir. Beşiktaş tarihi ile ilgili bir çok kaynak böyle yazmaktadır. Ancak 100. yıl belgeselinin hazırlanması sırasında yapılan ayrıntılı araştırmalarda, kırmızı rengin kullanılmadığı, renklerin her zaman siyah-beyaz olduğu yönündeki belgeler ağırlık göstermiştir. Beşiktaş 100. Yıl Belgeseli yapımcısı Tuğrul Yenidoğan, yaptığı araştırmalar sonucunda bu tartışmalara noktayı koymuştur:
“Osman Paşa Konağı’nda başlangıçta ferdi sporlar yapıldığından herhangi bir forma rengine gereksinim duyulmadı. Ancak sporcuların sayısı her geçen gün yeni katılımlarla artmaya devam edince, eğitimini Fransız mektebinde tamamlamış Mehmet Şamil Bey kurucular heyetini topladı. Okul günlerinde kullandığı, okulunun renklerini taşıyan rozeti yakasından çıkardı ve gösterdi: “Bizler de tıpkı bu rozet gibi bir rozet yaptırmalı ve Kulübümüz’de spora devam eden her azayı bu rozeti taşımaya mecbur tutmalıyız” dedi. Toplantıya katılanlar Mehmet Şamil Bey’in teklifini heyecanla kabul ettiler. Toplantının sonunda rozette yer alacak kulüp renkleri de kararlaştırıldı. Tabiatın bütünüyle birbirine zıt iki ana rengi kulüp renkleri olarak seçildi: Siyah ve Beyaz”
Beşiktaş’ın ilk rozetinin yapıldığı tarih, Fransız mektebindeki rozetlerden esinlenerek miladi yıl olarak “1906” yazıldı. Üstte Arap harfleriyle “Beşiktaş” yazarken, sağda “J”, solda “K” harfleri yer aldı. Rozetin arka yüzünde “Konstantinopolis”te yapıldığı yazılıdır ve iç tarafında rozeti yapan ustanın mührü yer almaktadır. Rozetteki armada yer alan yıldızın 6 köşeli olduğu dikkat çekmektedir. 2. Meşrutiyet’e kadar (1908) bu 6 köşeli yıldız kullanılmıştır. Bu rozet, daha sonra İskender Yakak tarafından Onursal Başkan Süleyman Seba’ya hediye edilmiştir.
1903 Mart’ında ise özel bir izinle Bereket Jimnastik Kulübü kuruldu. 1908′de Meşrutiyet’in ilanıyla sportif hareketler biraz daha serbestlik kazandı. 31 Mart 1909′daki siyasi olaylardan sonra Edirne’de bulunan Fuat Balkan ve Mazhar Kazancı, Hareket Ordusu ile İstanbul’a geldi. Siyasi olaylar yatıştıktan sonra iyi bir eskrim hocası olan Fuat Balkan ile başta güreş ve halter sporlarını yapan Mazhar Kazancı, Serencebey’de jimnastik yapan gençleri bularak birlikte spor yapma fikrini kabul ettirdi. Fuat Balkan, Ihlamur’daki evinin altındaki yeri, kulüp merkezi yaptı ve Bereket Jimnastik Kulübü’nün adı Beşiktaş Osmanlı Jimnastik Kulübü olarak değiştirildi. Böylece jimnastik, güreş, boks, eskrim ve atletizmin ön planda tutulduğu güçlü bir spor kulübü meydana geldi. Fuat Bey’in arkadaşları Refik ve Şerafettin Beyler de iyi birer eskrimciydi.
Bu arada Beyoğlu Mutasarrıfı Muhittin Bey’in teşvikiyle Beşiktaş Osmanlı Jimnastik Kulübü, 13 Ocak 1910 tarihinde tescil edilen ilk Türk spor kulübü oldu. Semtin gençlerinin bu spor kulübüne ilgisi büyüdü ve spor yapan üyelerin sayısı bir anda 150′ye yükseldi. Kulübün merkezi de Ihlamur’dan Akaretler’de 49 numaralı binaya taşındı. Bir süre sonra bu bina da küçük gelince, yine Akaretler’de 84 numaralı binaya geçildi. Bu binanın arkasındaki bahçe de bir spor sahası haline getirildi.
Kulübün faaliyetlerini hızlandırdığı ilk dönemde futbol gölgede kalmışsa da, 1910’ların sonundan itibaren kulüpteki atlet ve jimnastikçiler futbola daha fazla ilgi duyup, kendi aralarında maçlar yapmaya başladılar. O yıllarda gençliğin ilgisi futbola kaymak üzereydi ve Beşiktaş Kulübü’nün az ilerisinde Valideçeşme ve Basiret gibi iki güçlü futbol takımı kurulmuştu. 1911 Ağustos’unda Valideçeşme futbol takımının başkanı ve kurucusu olan Ahmet Şerafettin Bey (Şeref Bey) futbolcularıyla Beşiktaş Kulübü’ne katıldı. Beşiktaşlı gençlerin kurduğu futbol takımlarını tek bir çatı altında toplamayı amaç edinen Şeref Bey’in girişimleri sonucu, Basiret Kulübü de Beşiktaş’a katıldı. Bu şekilde Futbol Şubesi, resmi olarak kulüpte faaliyete başladı.
Resul, Rıdvan, Behzat, Doktor Sabri, Şair Kazım, Sadi (Baltalimanı), Doktor Mehmet, Asım, Şeref, Doktor Ali ve Fahri’den oluşan ilk futbol takımının malzemelerinin masraflarını da İpekçi İhsan isimli bir sporsever karşıladı. Birinci takımın yanı sıra ikinci, üçüncü, dördüncü takımlarını da kuran futbol şubesi, kulübün Akaretler’deki bahçesinde futbol idmanlarını hızlandırdı. Böylece futbol Beşiktaş’ta bir anda 1 numaralı spor olmaya başladı. Ancak Balkan Savaşı’nın ardından Dünya Savaşı’nın da başlamasıyla Beşiktaş’ın sporcuları cephelere koştu ve spor faaliyetleri yok denecek duruma geldi.
Yıllardır Beşiktaş’ın ilk renklerinin kırmızı-beyaz olduğu, Balkan Savaşı’nın kaybedilmesinin ardından siyah-beyaz olarak değiştirildiği söylenir. Beşiktaş tarihi ile ilgili bir çok kaynak böyle yazmaktadır. Ancak 100. yıl belgeselinin hazırlanması sırasında yapılan ayrıntılı araştırmalarda, kırmızı rengin kullanılmadığı, renklerin her zaman siyah-beyaz olduğu yönündeki belgeler ağırlık göstermiştir. Beşiktaş 100. Yıl Belgeseli yapımcısı Tuğrul Yenidoğan, yaptığı araştırmalar sonucunda bu tartışmalara noktayı koymuştur:
“Osman Paşa Konağı’nda başlangıçta ferdi sporlar yapıldığından herhangi bir forma rengine gereksinim duyulmadı. Ancak sporcuların sayısı her geçen gün yeni katılımlarla artmaya devam edince, eğitimini Fransız mektebinde tamamlamış Mehmet Şamil Bey kurucular heyetini topladı. Okul günlerinde kullandığı, okulunun renklerini taşıyan rozeti yakasından çıkardı ve gösterdi: “Bizler de tıpkı bu rozet gibi bir rozet yaptırmalı ve Kulübümüz’de spora devam eden her azayı bu rozeti taşımaya mecbur tutmalıyız” dedi. Toplantıya katılanlar Mehmet Şamil Bey’in teklifini heyecanla kabul ettiler. Toplantının sonunda rozette yer alacak kulüp renkleri de kararlaştırıldı. Tabiatın bütünüyle birbirine zıt iki ana rengi kulüp renkleri olarak seçildi: Siyah ve Beyaz”
Beşiktaş’ın ilk rozetinin yapıldığı tarih, Fransız mektebindeki rozetlerden esinlenerek miladi yıl olarak “1906” yazıldı. Üstte Arap harfleriyle “Beşiktaş” yazarken, sağda “J”, solda “K” harfleri yer aldı. Rozetin arka yüzünde “Konstantinopolis”te yapıldığı yazılıdır ve iç tarafında rozeti yapan ustanın mührü yer almaktadır. Rozetteki armada yer alan yıldızın 6 köşeli olduğu dikkat çekmektedir. 2. Meşrutiyet’e kadar (1908) bu 6 köşeli yıldız kullanılmıştır. Bu rozet, daha sonra İskender Yakak tarafından Onursal Başkan Süleyman Seba’ya hediye edilmiştir.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)
